FUXE!! GHRITA!!

martes, mayo 23, 2006

¿Os animais senten dor?
Os outros animais aparte dos humanos ¿senten dor? ¿Como o sabemos?
Bueno, ¿como sabemos que calquera, humano ou non, sente dor? Sabemos que nós mesmos podemos sentir dor. Sabémolo por experiencias directas que temos cando, por exemplo, alguén apaga un cigarro acendido na palma da nosa man. Pero ¿como sabemos que os demais senten dor? Non podemos experimentar directamente a dor de ninguén máis, sexa ese ''alguén'' o noso amigo ou un can abandonado. A dor é un estado de conciencia, un evento 'mental' e como tal nunca pode ser observado. Comportamentos como retorcerse, gritar, ou retirar a man do cigarro acendido non é dor en si; nin tampouco o son as grabaciones que un neurólogo poida facer das observacións cerebrais da dor mesmo.
A dor é algo que sentimos, e só podemos deducir que outros o están sentindo por varias indicacións externas. ¿Só é justificable asumir que outros seres humanos senten a dor como nós, hai algunha razón pola que tal dedución non sexa justificable no caso doutros animais? Case todos os sinais externos que nos levan a deducir a dor noutros humanos poden ser vistas noutras especies, especialmente as especies máis próximas a nós - as especies de mamíferos e aves. Os sinais de comportamento son retorcerse, contorsiones faciales, queixas, alaridos ou outras formas de berro, intentos de evitar a fonte de dor, aparencia de medo ante a perspectiva da súa repetición, e outros. Ademais, sabemos que estes animais teñen sistemas nerviosos como os nosos, que responden psicológicamente como os nosos cando o animal está en circunstancias nas que nós sentiriamos dor: unha elevación inicial da presión no sangue, pupilas dilatadas, transpiración, pulso axitado, e se o estímulo continua, unha caida da presión sanguínea. Aínda que os humanos teñen unha cortiza cerebral máis desenvolvida que outros animais, esta parte do cerebro está relacionada coas funcións pensantes máis que con impulsos básicos, emocións e sentimentos. Estes impulsos, emocións e sentimentos están localizados no diencéfalo, o cal está moi desenvolvido nalgunhas outras especies de animais, especialmente en mamíferos e aves. [1]
Tamén sabemos que o sistema nervioso doutros animais non foi artificialmente construído - como un robot pode ser artificialmente construído - para imitar o comportamento ante a dor dos humanos. O sistema nervioso dos animais desenvolveuse como o noso e de feito a historia evolutiva dos seres humanos e outros animais, especialmente os mamíferos non diverxieron ata que as características centrais do noso sistema nervioso xa estivo en existencia. A capacidade de sentir dor obviamente mellora as esperanzas de supervivencia dunha especie, posto que ocasiona que os membros dunha especie eviten as fontes do dano. É seguramente irracional supoñer que os sistemas nerviosos que son virtualmente idénticos psicológicamente, teñen unha orixe común e unha función evolutiva en común e resultan en formas de comportamento similares en circunstancias similares, deberían de operar dunha forma totalmente diferente no nivel de sentimentos subxetivos. A gran maioría de científicos que se fixeron esta pregunta están de acordo. Lord Brain, un dos máis eminentes neurólogos do noso tempo, dixo: ''Personalmente non podo ver a razón para concederlle mente ao meu compañeiro home e negarllo aos animais... Eu polo menos non podo dubidar que os intereses e as actividades dos animais están correlacionadas co entendemento e o sentimento da mesma xeito que o meu, e que pode ser, que eu saiba, tan vívido. [2]
O autor dun libro sobre dor escribe: ''Cada partícula de evidencia apoia a afirmación de que os mamíferos vertebrados superiores experimentan sensacións de dor polo menos tan agudas como as nosas. Dicir que senten menos porque son animais inferiores é absurdo; pode ser fácilmente demostrado que moitos dos seus sentidos son moito máis agudos que os nosos - agudeza visual en certas aves, oído na maioría dos animais salvaxes e o tacto noutros; estes animais dependen máis que nós hoxe do entendemento máis agudo dun ambiente hostil. Aparte da complexidade da cortiza cerebral (que non percibe a dor directamente) os seus sistemas nerviosos son case idénticos ao noso e as súas reaccións á dor extraordinariamente similares. Aínda que carecendo (ata onde sabemos) dos tons filosóficos e morais. O elemento emocional é moi evidente, principalmente na forma de medo e furia. [3]
Pódese pensar que iso é suficiente para establecer o problema; pero unha objeción máis debe ser considerada... Hai unha liña vaga de pensamento filosófico, derivada quizá dalgunhas doutrinas asociadas co influyente filósofo Ludwig Wittgenstein, a cal sostén que non podemos significativamente atribuír estados de conciencia a seres sen linguaxe. Esta posición paréceme nada plausible. A linguaxe pode ser necesario para o pensamento abstracto, a certo nivel de todos os xeitos; pero os estados como a dor son máis primitivos, e non teñen nada que ver coa linguaxe... Os bebés humanos e nenos pequenos son incapaces de usar a linguaxe. ¿Debemos negar que un neno dun ano pode sufrir? Se non, a linguaxe non pode ser crucial. Entón para concluír: non hai boas razóns, científicas ou filosóficas, para negar que os animais senten dor. Se non dubidamos que outros humanos senten dor, non deberiamos dubidar que outros animais tamén o fan... Os animais poden sentir dor.

Notas:

1. Lord Brain, 'Presidential Address'. In C.A. Keele & R. Smith, eds., The Assessment of Pain in Men and Animals. London: Universities Federation for Animal Welfare, 1962.

2. Supra, nota 1.

3. Richard Sarjeant The Spectrum of Pain. London: Hart Davis, 1969, p. 72.

(Peter Singer Extraído de Liberación animal, 2a edición, México, 1995 )